Ön soluk borusunun üstünde , boynun ön tarafında ve 3-6. boyun omurları hizasında yer alır.
Gırtlagın yapısı ;
Bağlarla birbirine bağlı kıkırdakdan oluşmuş, yarı katılıkta bir yapısı vardır. Salgılı bezlerle astarlanmıştır; bu astar, yukarısında olan yutağa ve aşağısında bulunan nefes borusuna kadar uzamaktadır
Larenksin üç bölümü vardır: bölüm ses tellerinin bulunduğu orta kısıma glottik denir ; glottik bölgenin üzerinde kalan kısıma supraglottik bölüm ve glottik bölgenin altında kalan kısıma subglottik bölüm denir. Subglottik bölüm daha aşağıda trakea (nefes borusu) olarak devam eder. Gırtlağın iskeletini oluşturan kıkırdaklar 9 adettir. Bunların üçü çifttir, üçü tektir. Tek olan tiroit kıkırdaklar (kalkansı kıkırdak), krikoit kıkırdak (yüzüksü kıkırdak) ve epiglot (gırtlak kapağı kıkırdağı) tur. Çift olanları ise aritenoit, corniculat ve cuneiform kıkırdaklarıdır.
Tiroit kıkırdağın boynun ön tarafında yaptığı çıkıntıya halk arasında adem elması denilir.
Gırtlağın kasları da beş tanedir. Bunlardan dört tanesi çift, bir tanesi de tektir. Bunların kimi ses tellerini uzatırken, kimisi de kısaltmaktadır.Gırtlak kaslarının vazifelerinden ikincisi ise, yabancı cisim ve zararlı maddelerin alt solunum yollarına geçmesini önlemek için gırtlağı kapatmaktır. Bu kasları harekete geçiren uyarı, yabancı zararlı maddelerin gırtlak iç yüzeyine teması neticesinde oluşan reflekstir.
Gırtlağın iç yüzü, bütün solunum yollarında olduğu gibi, çok katlı titrek tüylü epitel ile örtülmüştür. Yalnızca fazla mekanik tesirler altında kalan ses tellerinin üzeri boynuzsu (çok katlı yassı) epitel ile örtülmüştür. Gırtlak mukozasının altında her tarafta çeşitli salgı bezleri bulunur. Bunların vazifeleri gırtlak iç yüzünün daima nemli kalmasını sağlamaktır.
Gırtlağın Gelişimi;
Büluğ çağında erkek çocukların gırtlağı kız çocuklara oranla hızla büyümeye başlar ses tellerinin uzaması neticesinde bu çağda erkek çocuklarının sesi değişir ve kalınlaşır. Bu yüzden gırtlak erkeklerde hem genişlik hem de uzunluk bakımından kadınlardan daha büyüktür. Gırtlağın çevresi erkeklerde ortalama 136 mm., kadınlarda 112 mm. kadardır.
Her insan da gırtlak yapısında çeşitli farklılıklar görülür. Bu yüzden insan sesleri birbirinden çok farklıdır. 20 yaşından itibaren gırtlak kıkırdakları kemikleşmeye başlar ve elastiki kıkırdaktan yapılmış olan epiglot ve ses tellerinin bağlandığı çıkıntılar hariç diğer kıkırdakların büyük kısmı yaşlılarda kemikleşmiş olur
Gırtlagın görevleri ;
nefes alıp verme, gıda maddelerini soluk borusuna gitmesini engelleyen Epiglottis olayı ve konuşma organıdır.
Epiglottis olayı ;
Epiglottis ;Boğazda,trakea (soluk borusu) girişini koruyan kıkırdakdır (gırtlağın üstüne kapanan düz bir kapak ). Solunum yolunu kapatmak suretiyle yabancı maddelerin daha içerilere girmesine engel olur.
Konuşma nasıl meydana gelir ?
Gırtlağın içinde, özel biçimli kıkırdak parçaları üstüne yerleşmiş olan ses telleri bulunur. Soluk verirken hava, ses tellerinin üstünden geçerek onları titreştirir ve bu yolla ses oluşur. Kıkırdaklar ses tellerini gevşetecek ya da kasacak biçimde hareket ettiklerinde yüksek ya da alçak perdeli sesler oluşur. Ancak, oluşan sesin niteliği dil, dudaklar ve çenenin hareketi ile yapısından da etkilenir.
İnsanda ses çıkarma sadece tek bir organın meydana getirdiği olay değildir. Birçok organlardan meydana gelen sistemlerin ortaklaşa çalışması ile ancak istenilen anlamda sesin ortaya çıkmasını sağlar.
Gırtlakta oluşan ses, ağız boşluğu ve burunda yankılanır. Damak, dil ve dudakların hareketiyle de ses şekillendirilir ve konuşma halini alır.
Gırtlağın nefes alması nasıldır ?
Gırtlak adalelerinin hareketi ile ses kirişleri ayrılmakta, hava böylece gırtlağa ve ciğerlere girebilmektedir.
Bu Blogu Favorilere Ekle
